Colitis ulcerosa of kortweg colitis is een chronische ontsteking van de dikke darm. De dikke darm is het laatste deel van je spijsverteringskanaal en bestaat opeenvolgend uit de blinde darm, dikke darm (colon) en endeldarm. Colitis tast het slijmvlies van de darmwand aan. Hierdoor kunnen er kleine open zweertjes ontstaan. Colitis is een auto-immuunziekte. Normaliter beschermt het immuunsysteem je tegen ongewenste indringers (bacteriën en virussen). Bij een auto-immuunziekte ziet het afweersysteem gezond lichaamseigen weefsel aan voor indringers. Als reactie maakt je lichaam antistoffen aan en gaat in de aanval. Hierbij ontstaat er een ontsteking. In het geval van colitis begint dit altijd in de endeldarm en kan zich uitbreiden naar de rest van de dikke darm. Bij een deel van de patiënten breidt de ziekte zich uit over de gehele dikke darm.

Wat is de oorzaak?

Ondanks veelvuldig onderzoek is de oorzaak van colitis niet bekend. Hoogstwaarschijnlijk gaat het dan ook niet om één aanwijsbare oorzaak, maar om verschillende, elkaar beïnvloedende factoren. Onderzoek toont wel aan dat onder andere het afweersysteem, erfelijkheid en de aanwezigheid van de blinde darm van invloed zijn. Colitis is overigens niet besmettelijk.

Wat zijn de symptomen?

Colitis brengt verschillende symptomen met zich mee. Ieder mens is anders en reageert anders op de aandoening.

  • Diarree
  • Bloed en slijm bij de ontlasting
  • Buikpijn
  • Misselijkheid
  • Gewichtsverlies
  • Opgezette buik
  • Koorts
  • Vermoeidheid


Net zoals colitis ulcerosa valt de ziekte van Crohn ook onder de groep Inflammatory Bowel Disease (IBD). Ondanks de overeenkomsten verschillen de ziekten wel van elkaar. Lees hier meer over ze ziekte van Crohn.

Complicaties

Net als bij veel ziekten, kunnen er ook bij colitis complicaties optreden. Een ernstige complicatie is bijvoorbeeld een toxisch megacolon. Als de zweren in de darm zo hevig zijn dat de ontlasting geen doorgang meer heeft, is er sprake van een toxisch megacolon. Door de hevige zweren en ophoping van ontlasting zwelt de darm op en kan leiden tot het scheuren van de darmwand. Acute opname in het ziekenhuis is dan vereist.

Kijk ook eens op de site van CCUVN voor meer informatie over colitis.

Gerelateerde aandoeningen

Het kan voorkomen dat je naast de bovenstaande symptomen ook last hebt van andere aandoeningen. Bij een auto-immuunziekte, zoals colitis, is er namelijk een licht verhoogde kans om meerdere andere aandoeningen te ontwikkelen.

De meest voorkomende gerelateerde aandoeningen zijn:

  • Gewrichtsaandoeningen
  • Huidafwijkingen
  • Oogontstekingen
  • Lever- en galwegontsteking

Soms openbaren deze gerelateerde aandoeningen zich zelfs eerder dan colitis. Wees dus alert als je bovengenoemde aandoeningen herkent en daarbij ook darmklachten hebt. Bespreek dit met je arts.


Deze tekst is gebaseerd op verschillende wetenschappelijke bronnen
  • ECCO guidelines Crohn: Van Assche et al.: The second European evidence-based Consensus on the diagnosis and management of Crohn's disease: Definitions and diagnosis., Journal of Crohn's and Colitis (2010) 4, 7–27
  • CBO 2009, RICHTLIJN DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING VAN INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN BIJ VOLWASSENEN
  • Handleiding behandeling IBD 2014-2015